Van ik naar wij; Ubuntu & een Afrikaans verhaal



Er was eens een onderzoeker die een mand met fruit bij de boom neerzette. Aan een groepje kinderen vertelde hij dat degene die het eerst bij de boom was, de mand met fruit zou mogen hebben.


Hierop gaven de kinderen elkaar een hand en renden ze samen naar de boom. Toen de onderzoeker vroeg waarom ze dat deden, zeiden ze; ‘Ubuntu’. Wat betekent ik ben omdat wij zijn.


‘Hoe kan een van ons nou gelukkig zijn als alle anderen dat niet zijn?’


Dit prachtige Afrikaanse verhaal gaat over een wij gerichte cultuur. Dat staat haaks op onze eigen Westerse cultuur.




Op dit moment is onze samenleving heel erg ‘ik’ gericht. Het gaat over of onze ‘ik’ het wel goed heeft.


Daarin zien we niet goed wat de impact is van onze keuzes aan de andere kant van de wereld. Stel ik wil een nieuwe trui dan heeft dat impact in vervoer, de mensen die de trui gemaakt hebben, maar ook in de grondstoffen verbruik.


Ergens weten we misschien wel dat onze keuzes impact hebben maar omdat onze eigen ‘ik’ daar niet gelijk last van heeft, zijn we dat al snel weer vergeten.


Tegelijkertijd zijn er wel grote problemen als klimaatverandering en te weinig biodiversiteit; dat zijn wereldwijde problemen, ook al merken we daar aan onze kant van de wereld, misschien nog weinig van.


Een van de grootste dingen uitdagingen die we moeten maken in onze mind-set is van ik gericht denken naar wij gericht.

Wanneer we met de bril op leren kijken van ‘wij’ gaan we zien dat alle keuzes die we maken impact hebben op mensen, leefgebieden, grondstoffen en dieren. Kortom elke keuze die we maken heeft impact op het hele eco-systeem.


Onze mind-set moet dus niet gaan over de snelle korte termijn maar juist over de impact op de lange termijn.


In het boek De goede voorouder van Roman Krznaric, zegt hij dat onze hersenen in tegenstelling tot andere soorten, in staat zijn om de toekomst te behandelen alsof het het heden is.


Zo kunnen we bijvoorbeeld nadenken over afspraken volgende week of zelfs voor decenia een hypotheek afsluiten. Maar het is een vrij nieuwe aanpassing in het dierenrijk en eigenlijk zijn we er nog niet zo heel goed in.


Terwijl wanneer we een wereld willen doorgeven die goed is voor alle generaties na ons, dit wel heel belangrijk is om te ontwikkelen.


Een van de eerste stappen die we ons dus steeds kunnen leren herinneren is dat ik ben omdat wij zijn.